İşitme Cihazı Kullanırken Yapılan En Yaygın Hatalar Nelerdir?

Dr. Öğr. Üyesi Burak KABİŞ

Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Odyoloji Bölümü

İşitme cihazından maksimum fayda sağlamak yalnızca cihazı edinmekle değil, doğru ve bilinçli kullanımla mümkündür. Klinik gözlemler ve odyolojik takip süreçleri, bazı yaygın kullanım hatalarının adaptasyon sürecini uzattığını ve konuşma anlama performansını olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Cihazı Düzensiz Kullanmak

• Cihazı yalnızca “gerektiğinde” takmak
• İlk günlerde rahatsızlık hissedince kullanımı bırakmak

İşitsel sistemin adapte olabilmesi için günlük ve uzun süreli kullanım şarttır. Düzensiz kullanım, beynin sesleri yeniden öğrenme sürecini yavaşlatır.

Kontrol Randevularını Aksatmak

İşitme cihazı kişiye özel programlanır ve ilk haftalarda ince ayar gerektirebilir. Kontrole gitmemek:

• Ses konforunun düşmesine
• Gürültüde konuşma anlama zorluğunun artmasına
• Gereksiz memnuniyetsizliğe neden olabilir.

Gerçekçi Olmayan Beklentiler

İşitme cihazı, doğal işitmeyi birebir geri getirmez. Özellikle uzun süredir işitme kaybı olan bireylerde:

• Konuşma netliği zamanla artar
• Beynin adaptasyonu kademeli ilerler
• Anında mükemmel işitme beklentisi hayal kırıklığı oluşturabilir.

Bakım ve Temizliği İhmal Etmek

Kulak kiri, nem ve toz:

• Ses çıkışını azaltabilir
• Cihaz performansını düşürebilir
• Teknik arızalara yol açabilir
• Düzenli temizlik ve uygun saklama cihaz ömrünü uzatır.

Gürültülü Ortamlara Ani Geçiş Yapmak

Adaptasyon sürecinin başında doğrudan kalabalık ve gürültülü ortamlara girmek, kullanıcıyı yorabilir. Daha sağlıklı bir süreç için:

• Önce sessiz ortam
• Sonra küçük grup sohbetleri
• Ardından kalabalık ortamlar şeklinde kademeli ilerleme önerilir.

Tek Taraflı Kullanım (Gerekiyorsa Çift Yerine Tek Cihaz Kullanmak)

Her iki kulakta işitme kaybı varsa ve yalnızca tek cihaz kullanılıyorsa:

• Sesin yönünü belirleme zorlaşır
• Gürültüde konuşma anlama düşer
• Beyin iki kulaktan gelen bilgiyi dengeli işleyemez
• Bu durum uzun vadede işitsel performansı sınırlar.

İşitme cihazı bir elektronik ürün değil, işitsel rehabilitasyon aracıdır. Düzenli kullanım, doğru beklenti yönetimi ve odyolog takibi ile cihazdan alınan fayda belirgin şekilde artar.

Doğru kullanım, yalnızca daha iyi duymayı değil, daha iyi anlamayı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

İşitme cihazını düzensiz kullanmak neye yol açar?
Düzensiz kullanım, beynin sesleri yeniden öğrenme sürecini yavaşlatır ve adaptasyon süresini uzatır.

Gürültülü ortamlarda işitme cihazı işe yarar mı?
Evet, ancak adaptasyon sürecinde zorlayıcı olabilir. Doğru kullanım ve zamanla konuşma anlama performansı artar.

Çift taraflı işitme cihazı kullanmak gerekli mi?
Her iki kulakta işitme kaybı varsa, çift taraflı kullanım önerilir. Bu, sesin yönünü belirleme ve konuşmayı anlama açısından avantaj sağlar.

İşitme cihazı neden ötme yapar?
Genellikle kulak kiri, cihazın kulağa tam oturmaması veya teknik ayar sorunlarından kaynaklanır. Bu durumda odyolog kontrolü gerekir.

KAYNAKLAR

• Katz, J., Chasin, M., English, K. M., Hood, L. J., & Tillery, K. L. (Eds.). (2015). Handbook of clinical audiology(Vol. 7). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Health.
• Dillon, H. (2012). Hearing aids. Thieme Medical Publishers.
• Tasell, D. J. V. (1993). Hearing loss, speech, and hearing aids. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 36(2), 228-244.
• Stach, B. A., & Ramachandran, V. (2021). Clinical audiology: An introduction. Plural Publishing.
• Lunner, T., Rudner, M., & Rönnberg, J. (2009). Cognition and hearing aids. Scandinavian journal of psychology, 50(5), 395-403.