İşitme Cihazı Kullanmak İşitmeyi Tembelleştirir mi?

Dr. Öğr. Üyesi Burak KABİŞ

Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Odyoloji Bölümü

Toplumda en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri, işitme cihazı kullanımının kulağı “tembelleştirdiği” yönündedir. Oysa bilimsel veriler bu düşüncenin doğru olmadığını açıkça göstermektedir. İşitme cihazı, mevcut işitme kaybını artırmaz; aksine, işitsel sistemi aktif tutarak beynin sesleri işlemeye devam etmesini sağlar.

İşitme kaybı olduğunda sorun çoğu zaman iç kulaktaki hasardan kaynaklanır ve bu durum geri döndürülebilir değildir. İşitme cihazı, zarar görmüş hücreleri iyileştirmez; ancak azalan ses bilgisini yükselterek beynin bu bilgiyi yeniden işlemesine yardımcı olur. Cihaz kullanılmadığında ise beyin yeterli ses uyarımı alamaz. Uzun süreli uyarı eksikliği, işitsel işlemleme kapasitesinde azalmaya yol açabilir. Bu durum “işitsel deprivasyon” olarak adlandırılır.

Özellikle iki kulakta işitme kaybı bulunan bireylerde, cihazın geciktirilmesi veya tek taraflı kullanım, zamanla konuşmayı anlama performansını olumsuz etkileyebilir. Beyin, kullanılmayan işitsel girdiye karşı duyarlılığını azaltabilir. Dolayısıyla işitme cihazı kullanımı tembelleştirmez; tam tersine, işitsel yolların aktif kalmasını destekler.

Erken dönemde başlanan ve düzenli kullanılan işitme cihazı, konuşma anlama performansını korumaya yardımcı olur, sosyal iletişimi güçlendirir ve bilişsel yükü azaltır. Bu nedenle işitme cihazını geciktirmek yerine, uygun zamanda ve doğru ayarlamalarla kullanmak işitsel sağlığın korunması açısından önemlidir.

Özetle, işitme cihazı kulağı tembelleştirmez; beynin sesle bağlantısını canlı tutar.

Sıkça Sorulan Sorular

İşitme cihazı kulağı tembelleştirir mi?
Hayır. İşitme cihazı işitsel sistemi aktif tutar ve beynin sesleri işlemeye devam etmesini sağlar.

İşitme cihazı işitme kaybını artırır mı?
Hayır. İşitme cihazı işitme kaybını ilerletmez, mevcut işitme kapasitesini destekler.

İşitme cihazı kullanmamak neye yol açar?
Uzun süre ses uyarımı alınmaması, işitsel sistemin zayıflamasına neden olabilir. Bu durum işitsel deprivasyon olarak adlandırılır.

KAYNAKLAR

• Katz, J., Chasin, M., English, K. M., Hood, L. J., & Tillery, K. L. (Eds.). (2015). Handbook of clinical audiology(Vol. 7). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Health.
• Dillon, H. (2012). Hearing aids. Thieme Medical Publishers.
• Tasell, D. J. V. (1993). Hearing loss, speech, and hearing aids. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 36(2), 228-244.
• Stach, B. A., & Ramachandran, V. (2021). Clinical audiology: An introduction. Plural Publishing.
• Lunner, T., Rudner, M., & Rönnberg, J. (2009). Cognition and hearing aids. Scandinavian journal of psychology, 50(5), 395-403.